|
|
|
Algemeen
De lijst met ziektes die mogelijk overdraagbaar zijn van varken op mens,
is lang. De tabel op deze pagina is niet eens compleet. Als echter de
minder belangrijke, de zeldzame en de in België niet voorkomende
ziektes worden geschrapt, dan blijft er bijzonder weinig over. Salmonella
is dan verreweg de belangrijkste zoönose, op afstand gevolgd door
streptokokken en mogelijk influenza.
Salmonella
Voedselvergiftiging door salmonella is niet alleen een pluimveeprobleem.
Ook het varken is een belangrijke bron van infectie voor de mens. Waar het
bij pluimvee vooral om Salmonella enteritidis gaat, betreft het bij het
varken hoofdzakelijk Salmonella typhimurium. Dit type salmonella heeft als
vervelende bijkomstigheid dat resistentie tegen allerlei antibiotica
makkelijk optreedt en wijd verspreid is.
Streptokokken
Infecties met Streptococcus suis type 2 kunnen aanleiding geven tot
bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking en ontsteking van het binnenoor,
gevolgd door doofheid. Hoewel streptokokken veelvuldig voorkomen bij
varkens, is ziekte bij de mens zeldzaam. Het aantal ziektegevallen
bedraagt jaarlijks zo’n 3 op de 100.000 in de risicogroepen (vooral
slachthuispersoneel en slagers). Als de ziekte tijdig onderkend wordt, is
de reactie op antibiotica meestal goed.
Influenza
Bij varkens en mensen komen influenzavirussen voor die sterk op elkaar
lijken. Infecties over en weer zijn mogelijk. Uit bloedonderzoek blijkt
bijvoorbeeld dat varkenshouders en dierenartsen vaker antistoffen hebben
tegen varkensinfluenza-virussen dan gewone burgers. Toch lijken dit soort
infecties bij de mens zelden problemen op te leveren, mede omdat verdere
spreiding van het virus nauwelijks optreedt.
Het varken zou echter wel als tussengastheer kunnen optreden bij
overdracht van nieuwe influenzavirussen van vogels naar mensen. Onder
Nederlandse omstandigheden, met weinig contact tussen vogels, varkens en
mensen, lijkt dit niet erg waarschijnlijk.
Vlekziekte
Hoewel de vlekziektebacterie infectieus is voor de mens, is het varken
zelden of nooit een bron van infectie. Vrijwel alle infecties bij mensen
worden overgedragen door het hanteren van vissen, waarbij dezelfde
bacterie voorkomt. Het beeld blijft meestal beperkt tot een huidontsteking
van de handen (‘visroos’).
-
Handen wassen voor het eten of roken.
-
Niet eten of roken in de stal.
-
Direct behandelen en afdekken van opgelopen wondjes.
-
Handschoenen dragen bij hanteren van mogelijk besmet materiaal,
zoals geaborteerde vruchten.
|
Ziektekiemen
die van varken op mens kunnen worden overgedragen, hoe ze worden
verspreid en hun belang. |
|
Infectieuze kiem |
Ziekte(verschijnselen) |
Verspreiding |
Belang |
|
Virussen |
|
Influenzavirus |
Griep |
Direct contact |
± |
|
Rabiësvirus |
Hondsdolheid (Hersenontsteking) |
Direct contact |
-- |
|
EMC-virus |
Ontsteking hersenen en hartspier |
Direct contact |
-- |
|
MKZ-virus |
Blaasjes, koorts, algemeen ziek |
Direct contact |
-- |
|
Japans-Encephalitisvirus |
Ontsteking hersenen, sterfte |
Direct contact |
-- |
|
Nipah virus |
Ontsteking hersenen, sterfte |
Direct contact |
-- |
|
Bacteriën |
|
Salmonella typhimurium |
Diarree, uitdroging |
Levensmiddelen |
++ |
|
Campylobacter |
Diarree, koorts, hoofdpijn |
Levensmiddelen |
- |
|
Leptospiren |
Nieronsteking |
Direct contact (urine) |
- |
|
Brucella |
Griepachtige verschijnselen |
Direct contact |
- |
|
Vlekziekte-bacterie |
Huidontsteking, ‘visroos’ |
Direct contact (wondjes) |
-- |
|
Tuberculose-bacterie |
Tuberculose |
Direct contact |
-- |
|
Streptococcen |
Hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging |
Direct contact (wondjes) |
± |
|
Miltvuurbacterie |
Miltvuur |
Direct contact |
-- |
|
Pasteurella |
Lokale ontstekingen |
Direct contact (wondjes) |
-- |
|
Parasieten |
|
Trichinella |
Trichinellose |
Levensmiddelen |
-- |
|
Lintworm |
Maagdarmproblemen |
Levensmiddelen |
-- |
|
Spoelworm |
Longontsteking |
Direct contact, levensmiddelen |
-- |
|
Schurftmijt |
Schurft |
Direct contact |
-- |
|
Toxoplasma |
Griepachtige verschijnselen, abortus |
Levensmiddelen |
-- |
|
Balantidium |
Dikke-darmontsteking |
Direct contact, levensmiddelen |
-- |
|
++ groot belang, ± gemiddeld belang,
- klein belang, -- zeer klein belangrijk (bron: www.gd-dieren.nl/pages/frames/frvazkt.htm)
|
Last
update:
01/11/2006
|
|
Zoals bij alles ter voorkoming van
ziektes: houd je aan de basisregels van de hygiëne
|